JAVNA RASPRAVA O NACRTU PROCJENE UTICAJA NA
ŽIVOTNU SREDINU AUTOPUTA GRADIŠKA - BANJA LUKA

        Dana 26. maja 2004. godine u sali za sjednice Opštinske uprave održana je javna rasprava na temu Nacrt procjene uticaja na životnu sredinu autoputa Gradiška - Banja Luka. Pored predstavnika domaćina, opštine Gradiška, prisustvovali su i prof. dr. Borislav Jakšić pomoćnik ministra za ekologiju, Ozren Laganin ispred Ministarstva, Ljiljana Stanišljević stručni saradnik u Ministarstvu za prostorno uređenje, Milan Mišković iz Urbanističkog zavoda RS, dr. Veljković stručni konsultant, Veljko Dukić iz Zavoda za zaštitu i ekologiju, te predstavnici lokalnih privatnih i državnih preduzeća, građani i predstavnici sredstava informisanja. Pristup raspravi je bio slobodan. Za sljedeći dan je javna rasprava planirana u opštini Laktaši.

        Profesor Jakšić je istakao da, u skladu sa odredbama Zakona o životnoj sredini, nadležni organ organizuje javnu raspravu o nacrtu studije u opštini koja je najbliža lokaciji autoputa. Razmatraju se biološki, socio-ekološki i drugi uticaji na životnu sredinu. Svaki projekat sobom nosi određene promjene, bez obzira da li su pozitivne ili negativne, što uznemirava javnost. Zbog toga, obavljanje javnih rasprava i konsultacije o takvim projektima omogućavaju da se izbjegnu određena loša rješenja i konfliktne situacije. Primjedbe sa ove rasprave će biti uobličene i date izrađivaču studije.

        Predstavnik investitora je istakao da je urađen generalni projekat do Klašnica, te glavni projekat od Klašnica do aerodroma. Takođe je urađena i Studija procjene uticaja na životnu sredinu. Trenutno se traži glavni projektant. Banke su iskazale spremnost da finansiraju projekat od Aerodroma do rijeke Save. Most preko Save će se graditi zajednički sa Republikom Hrvatskom, o čemu je potpisan sporazum. Svako domaćinstvo će dobiti nadoknadu za svoje objekte i zemlju preko kojih prolazi trasa autoputa.

        Dr. Veljković je upoznao prisutne sa studijom procjene uticaja na životnu sredinu autoputa Gradiška-Banja Luka (Mahovljani). Procjenu je uradio tim na osnovu uvida dobijenog izlaskom na teren. Predstoji izrada tehničke dokumentacije. Studija se sastoji iz sljedećih dijelova: okvir istraživanja, karakteristike postojećeg stanja i planiranje auto puta, postojeće stanje, uticaj planiranog autoputa, uticaj varijantnih rješenja, mjere zaštite životne sredine, akcioni plan zaštite životne sredine i zaključak. U vezi planiranog autoputa vršene su sljedeće analize: identifikacija mogućih uticaja, zagađenja i degradacije tla (za planirano saobraćajno opterećenje zagađenje će se javiti na maloj površini tla uz autoput), zauzimanje površina, mikroklimatske promjene u zoni autoputa, zagađenje i promjena režima površinskih i podzemnih voda, problemi flore i faune, vizuelna zagađenja, prirodno nasljeđe, socioekonomski uticaj (pojaviće se šanse za nove poslove), saobraćajna buka, aero zagađenje, vibracije, udesi i rizik od hemijskog zagađenja. Mjere zaštite životne sredine se odnose na smanjenje saobraćajne buke, zaštitu vazduha i voda, socijalni uticaj, sanaciju incidentnih zagađenja, smanjenje negativnih uticaja na pejzaž i sprječavanje erozije te zaštitu životne sredine u toku izgradnje autoputa.
        Na osnovu svega je sačinjen Akcioni plan zaštite životne sredine koji sadrži: monitoring i kontrolu (projekta, izgradnje i eksploatacije), plan upravljanja životne sredine i zaključak koji se radi u okviru cijelog istraživanja.

        Nakon izlaganja dr. Veljkovića uslijedila je diskusija.
        Zamjenik načelnika opštine Dušan Malešević je rekao da će diskutovati u ime građana opštine. Dao je punu podršku studiji i naglasio da je prevashodni interes građana da izgradnja autoputa počne što prije jer je sadašnji put Gradiška-Banja Luka jedna velika ulica na kojoj se svakodnevno gine. Poznato je da 2/3 autoputa treba da leži na terotoriji opštine Gradiška te da i zbog tog razloga izgradnja treba početi što prije.

        Mile Strunić, stručnjak za razvoj, je naglasio da na ovom sastanku treba predstaviti kuda treba ići trasa autoputa, obzirom da isti većim dijelom ide preko Romanovaca, Vilusa, Mašića, Cerovljana i Čatrnje. To su povrtlarski krajevi pa se postavlja pitanje šta će biti sa domaćinstvima perko čijeg zemljišta prolazi autoput. Profesor Jakšić je predložio da stanovnici ovih sela stupe upute sugestije i stupe u kontakt sa Ministarstvom u cilju pronalaženja najprihvatljivijih rješenja, jer je to u interesu Ministarstva i investitora.

        Takođe je postavljeno pitanje odakle će se uzimati ogromna količina materijala potrebna za izgradnju autoputa uz prijedlog da to ne bude Lijevče polje jer bi time bila uništena velika površina plodnog zemljišta.

        Na kraju je konstatovano da se prezentirani nacrt Studije podržava, da investitor pri izgradnji mora voditi računa o zaštiti plodnog zemljišta, da se pri utvrđivanju trase autoputa mora voditi računa o domaćinstvima pomenutih sela i da se što prije otpočne sa gradnjom autoputa.